De Oosterweelverbinding

De Antwerpse regio kent vandaag twee Scheldekruisingen op snelwegniveau: de Kennedytunnel en de Liefkenshoektunnel. Deze tunnels volstaan al lang niet meer om het verkeer in en rond Antwerpen op te vangen. Dit zorgt dagelijks voor lange files. De Vlaamse overheid plant daarom een derde Scheldekruising die het verkeer op de Antwerpse Ring opnieuw vlot moet trekken: de Oosterweelverbinding. De Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel staat in voor de realisatie. De nieuwe verbinding maakt deel uit van het Masterplan 2020.

Wat is de Oosterweelverbinding?

De Oosterweelverbinding maakt de  Antwerpse Ring, de R1, volledig rond. Linkeroever, het Eilandje, Merksem en de omgeving rond het Sportpaleis, komen zo vlot in verbinding met elkaar. Doel van het project? Minder files, minder ongevallen en een betere leefkwaliteit voor de hele Antwerpse regio.

Het rondmaken van de Antwerpse Ring is een enorm karwei. Het bouwproject werd daarom opgedeeld in 5 grote werken.

Werk 1: Linkeroever

  • Compacte en veilige knooppunten sluiten de E34 en de E17 naadloos aan op de Ring en worden maximaal aan het zicht onttrokken.
  • Nieuwe verbindingswegen brengen verkeer vlot van en naar de snelweg en zorgen zo voor minder sluipverkeer in de omgeving.
  • De Charles de Costerlaan wordt een fiets- en wandelboulevard. De Waaslandtunnel krijgt zo weer een lokale functie.
  • De versnipperde groengebieden worden met elkaar verbonden door ecoducten, ecotunnels, beekjes, fiets- en wandelpaden. 9 km nieuwe fietspaden verbinden Zwijndrecht, Linkeroever en de nieuwe Scheldetunnel.
  • Het Sint-Annabos krijgt na de werken een nieuw uitzicht met streekeigen bomen en struiken, en er komen wandelpaden, zones voor recreatie en natuurgebieden.

Werk 2: de Scheldetunnel

  • De Scheldetunnel gaat op linkeroever onder de grond tussen het natuurgebied Blokkersdijk en het Sint-Annabos, en komt boven aan het Noordkasteel.
  • Op linkeroever sluit de Scheldetunnel aan op het knooppunt van de E34. Op rechteroever sluit hij aan op het Oosterweelknooppunt.
  • De tunnel is 1,8 km lang, heeft drie rijstroken in elke richting en een aparte koker voor fietsers en voetgangers.

Werk 3: het Oosterweelknooppunt

  • Ter hoogte van het kerkje van Oosterweel komt het Oosterweelknooppunt. Dit nieuwe aansluitingspunt verbindt de Scheldetunnel met de kanaaltunnels.
  • Verkeer kan dankzij dit aansluitingspunt vlot van en naar de haven, het Eilandje en het noorden van de stad.
  • De Oosterweelknoop ligt verzonken in het landschap. Zo wordt de impact op de omgeving beperkt. De vijver aan het Noordkasteel blijft intact.

Werk 4: de kanaaltunnels

  • De kanaaltunnels zijn ongeveer 2,2 km lang en verbinden het Oosterweelknooppunt met de Antwerpse Ring.
  • De vier tunnelkokers hebben elk twee rijstroken en een pechstrook en liggen twee aan twee gestapeld onder het Albertkanaal.
  • De onderste twee tunnelkokers zijn bestemd voor het verkeer van en naar Nederland (A12 en E19). De bovenste twee tunnelkokers geleiden het verkeer van en naar Hasselt (E313), Eindhoven (E34) en Brussel (E19).

Werk 5: R1-Noord

  • Om de kanaaltunnels te laten aansluiten op de Antwerpse Ring, wordt het viaduct van Merksem afgebroken.
  • De Ring komt in een open sleuf en gaat in een tunnel onder het Albertkanaal door.
  • Ten noorden van het kanaal gaat de Ring onder de Groenendaallaan door en komt ze boven ter hoogte van de Luchtbal.
  • Een nieuwe aansluiting met de Ring ten zuiden van het Sportpaleis zorgt voor een vermindering van het sluipverkeer in Deurne-Noord en Merksem.

In totaal wordt door de aanleg van de Oosterweelverbinding zo’n 9,1 km snelweg vernieuwd. Er komt 6,4 km nieuwe snelweg. Een groot deel van het nieuwe traject komt in sleuven en 4,75 km ligt onder de grond of onder water.

Wordt de Antwerpse Ring overkapt?

De Oosterweelverbinding wordt op twee plaatsen overkapt. Ter hoogte van de wijk Dam wordt de tunnelmond van de R1 200 m doorgetrokken tot aan de noordelijke kop van het Lobroekdok. Zo ontstaat een nieuw gebied ter grootte van bijna 10 ha. Ter hoogte van Schijnpoort biedt de overkapping ruimte voor een stedelijk plein. Deze overkappingen en de insleuving van de Ring, komen de leefbaarheid van de stad ten goede. De luchtkwaliteit verbetert, er is minder lawaai en er komt meer ruimte vrij voor groen of stedelijke ontwikkeling. De sleuven waarin de Ring zal liggen, worden ook zo gebouwd dat ze later overkapt kunnen worden.

De Vlaamse Regering stelt ook een intendant aan. Deze persoon zal alle studies rond overkappingen van de Ring bundelen, verder onderzoeken en projecten coördineren die de leefbaarheid van de stad moeten verbeteren.

Procedures en inspraak

Voor de bouw van de Oosterweelverbinding kan starten, moeten eerst nog een aantal procedures worden doorlopen. Afhankelijk van de procedure kan je documenten of plannen inkijken, suggesties doen, opmerkingen geven of bezwaren indienen.

Plan-MER

In een plan-MER worden de milieueffecten van verschillende alternatieven voor een project onderzocht. Eind 2011 kon je via een inspraakmoment zelf alternatieven indienen voor een derde Scheldekruising. In 2012 en 2013 onderzocht het studiebureau Antea de milieueffecten voor 5 weerhouden alternatieven. Op 14 februari 2014 koos de Vlaamse Regering op basis van deze en andere studies definitief voor de Oosterweelverbinding.

De documenten die deze beslissing ondersteunen vind je hier.

GRUP

Een Ruimtelijk Uitvoeringsplan legt de bestemming en inrichting van een gebied vast. Midden 2014 kreeg de bevolking inspraak in het openbaar onderzoek voor de opmaak van het GRUP voor de Oosterweelverbinding. Op 20 maart 2015 legde de Vlaamse Regering het GRUP “Oosterweel wijziging” definitief vast.

Meer informatie over het GRUP Oosterweelverbinding wijziging vind je hier.

Project-MER

Vooraleer een bouwvergunning voor de Oosterweelverbinding wordt aangevraagd, moet eerst een project-Milieueffectenrapport worden opgemaakt.

In dit rapport wordt in detail berekend welke eventuele effecten de Oosterweelverbinding op de omgeving zou kunnen hebben. Het berekenen van de effecten op mens en milieu laat toe om meteen te bepalen welke maatregelen moeten genomen worden om ze te verhelpen, te vermijden of te milderen.

In 2015 startten twee project-MER’s:

Project-MER linkeroever

In juni 2015 kon de bevolking suggesties doen over de vragen die moeten bekeken worden en over de onderzoeksmethode van het milieuonderzoek voor het project-MER linkeroever. De werken op Linkeroever en in Zwijndrecht bieden belangrijke voordelen en een onmiddellijke meerwaarde op vlak van verkeersveiligheid en –doorstroming, het wegwerken van sluipverkeer en het verhogen van de leefbaarheid voor de bewoners. Ze zijn daarnaast ook noodzakelijk om de Oosterweelverbinding goed te laten functioneren en worden zodanig uitgevoerd dat ze de latere aansluiting van de Oosterweelverbinding eenvoudig mogelijk maken.

Je kan alle officiële documenten bekijken op de website www.mervlaanderen.be, bij dossierdatabank onder het nummer PR2211.

Project-MER Oosterweelverbinding

Van 1 tot 30 september 2015 was er inspraak mogelijk voor het onderzoek naar de milieueffecten van de Oosterweelverbinding. De Oosterweelverbinding zorgt voor vlotter verkeer op de Antwerpse Ring en minder sluipverkeer op de lokale wegen. In de omliggende woonwijken verbetert zo de luchtkwaliteit, vermindert de geluidshinder en komt er meer open ruimte en groen. Tijdens het project-MER worden de volgende delen bestudeerd: de Scheldetunnel, het Oosterweelknooppunt, de kanaaltunnels en de wijzingen aan de R1 noord.

Alle documenten voor deze project-MER vind je terug op de website www.mervlaanderen.be, bij dossierdatabank onder het nummer PR2236.  

De finale rapporten over de milieueffecten voor de  projecten Linkeroever en Oosterweelverbinding worden in de loop van 2016 verwacht.

Bouwvergunning

Zodra het project-MER klaar is, kan de bouwvergunning worden aangevraagd. Tijdens het openbaar onderzoek kan je het bouwdossier inkijken en er bezwaren of opmerkingen op geven.

Meer informatie over de Oosterweelverbinding vind je op www.oosterweelverbinding.be of download hier onze brochure.